Beyin Omurilik Sıvısının (BOS) Burundan Gelmesinin Tespit Edilmesi
Beyin omurilik sıvısının (BOS) burundan gelmesi, tıpta "BOS rinoresi" olarak adlandırılır ve genellikle kafa tabanındaki bir kırık veya yırtık sonucu oluşur. Bu durum, menenjit gibi ciddi enfeksiyon riski taşıdığından doğru teşhis ve tedavi gerektirir. BOS sızıntısının tespiti için çeşitli yöntemler kullanılır:
1. Klinik Değerlendirme ve Fizik Muayene
- Hastanın öyküsü dinlenir (kafa travması, geçirilmiş cerrahi, spontan başlangıç gibi).
- Burun akıntısının özellikleri incelenir: BOS genellikle şeffaf, renksiz ve sulu kıvamdadır.
- Akıntının tek taraflı olması ve öne eğilmekle artması tipik bir bulgudur.
2. "Halo" veya "Hale" Belirtisi Testi
- Burun akıntısının bir bez veya kağıt mendil üzerine akıtılmasıyla yapılır.
- BOS, berrak bir sıvı olup kurudukça mendilin ortasında halka şeklinde bir iz ("halo") bırakır, çünkü kan veya mukustan farklı olarak daha az yoğunluktadır.
- Bu yöntem basit olsa da kesin tanı için yeterli değildir ve yanıltıcı olabilir.
3. Glukoz Testi
- Burun akıntısından alınan örnekte glukoz seviyesi ölçülür.
- BOS'ta glukoz seviyesi yüksektir (kan glukozunun yaklaşık %60'ı), burun salgılarında ise düşüktür.
- Ancak, bu test güvenilir değildir; burun enfeksiyonları veya kan bulaşması yanlış pozitif sonuçlara neden olabilir.
4. Beta-2 Transferrin Testi
- En güvenilir ve kesin tanı yöntemlerinden biridir.
- Burun akıntısı örneğinde Beta-2 transferrin proteini aranır; bu protein sadece BOS'ta bulunur, burun salgılarında veya kanda yoktur.
- Testin sonucu pozitif çıkarsa BOS sızıntısı teyit edilir.
5. Görüntüleme Yöntemleri
- Bilgisayarlı Tomografi (BT): Kafa tabanındaki kırık veya defektleri tespit etmek için kullanılır.
- Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG): Yumuşak doku ayrımında daha etkilidir; BOS sızıntısının kaynağını belirlemeye yardımcı olur.
- BT veya MRG ile BOS sızıntısını görselleştirmek için intratekal kontrast madde enjeksiyonu yapılabilir (örneğin, BT sisternografi).
6. Endoskopik Muayene
- Kulak burun boğaz (KBB) uzmanı tarafından burun içinin endoskopik olarak incelenmesiyle sızıntı bölgesi tespit edilebilir.
- Bu yöntem, özellikle ince sızıntıların kaynağını bulmada etkilidir.
Önemli Uyarılar:
- BOS sızıntısı acil bir durumdur; menenjit veya beyin apsesi gibi komplikasyonlara yol açabilir.
- Şüphe durumunda vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
- Kesin tanı ve tedavi için nöroloji, nöroşirürji veya KBB uzmanlarına danışılması önerilir.
|